Pas
Puccinia spp.

 Hastalık etmeninin genel özellikleri:
- Puccinia dioicae Magnus = P. extensicola Plowr. var. hieraciata (Schwein.) Arthur
- Puccinia opizii Bubak
- Puccinia peranathis (Pers) Lindroth
- Puccinia hieracii (Roehl) Mart fungal hastalik etmenleri olup, dünyanin hemen her yerinde marul bitkilerinde pas hastaligina yol açmaktadirlar. Fungal hastalik etmeni Avrupa ülkelerinde de bulunmakta ve bazen ciddi problemlere yol açtigi bildirilmektedir. Avrupadaki pas fungusu digerlerinden biraz farklidir ve Puccinia opizii olarak bilinmektedir. Hastalik etmenleri Carex sp.bitkisinin degisik türlerinde üredispor ve teliospor devresi gelisir. Açik sari ile prtakal rengi yaprak üst yüzeylerinde meydana gelir. Bu lekenin tam arka yüzeyinde sari püstüller olusurve bunlar patladiginda sari renkte spor partikülleri etrafa yayilir.
Puccinia peranathis pas etmeni Austuralya da bulundugu bildirilmekte ve fungusun tüm yasam döngüsü tek bir konukçu üzerinde geçmektedir.
Puccinia hieracii etmeni ise italyada varligi bildirilmekte ve bu da tüm yasam döngüsünü tek bir bitkide geçirmektedir.

Hastalık Etmeninin Belirtileri (Simptomları):
Bir çok ad pas funguslari için verilmektedir. Süphesiz kulanilan ve en yaygin pas ismi hastalik etmenini en iyi tanimlayan isim olarak kabul edilmektedir. Hastalik etmeni etkiledigi bitkilerin yapraklari üzerinde açik sari ile portakal renkli lekeleri meydana grtirir. Bu lekenin tam arka yüzeyinde sari püstüller olusurve bunlar patladiginda sari renkte spor partikülleri etrafa yayilir.

Mücadelesi
Kültürel mücadele
1. Bitki artiklari derin olarak sürülmeli ve toprak altinda birakilarak parçalanmasi hizlandirilabilir. Bu islem ile sporlarin bitki artiklari üzerinde kislamasi da engellenmis olur.
2. Tarlada bulunan yabanci otlar yok edilmeli .
3. Ürün rotasyonu yapilabilir.
4. Dayanikli varyetelerin kulanimi.
5. Hastalikli bitki artiklari inokulum kaynaklarinin azalmasi yetistirme ortamlarinda uzaklastirilmali ve imha edilmeli.

Kimyasal mücadele
Ilk fungal enfeksiyon ya da hastalik belirtisi görülür görülmez kimyasal ilaçlama yapilabilir ve haftalik aralar ile ilaçlama yapilmalidir.