Zeytin fidan tırtılı
Palpita unionalis (Lepidoptera:Pyralidae)

TANIMI VE EKONOMİK ÖNEMİ
Yeni çıkmış larvanın ilk tercihi, taze zeytin fidanları veya sürgünleridir. Zeytin fidan tırtılı 3. larva döneminden sonra çok oburca beslenmekte ve zeytin yapraklarının tamamını tüketmektedir. Özellikle son dönem larvanın zararı çok önemlidir. Larvalar, zeytin fidanlarının tüm taze sürgünlerini, zeytin ağaçlarının ise ertesi yıl meyve verecek yeni sürgünleri ile diğer sürgünlerini tamamen yemektedir. Larva popülasyonunun çok yüksek olduğu durumlarda ise, 3. larva döneminden sonra zeytinin ben düşme döneminde olgunlaşmamış meyvelerle de beslenirler. Larvalar, zeytin meyvelerinin kabuğunu kemirerek beslenmeye başlar ve meyve etini çekirdeğe kadar yemek suretiyle zarar yapar. Zeytin fidan tırtılı, ülkemizde zeytin yetiştirilen tüm alanlarda yayılış göstermektedir. Zeytin Fidan Tırtılının erginleri ipeğimsi, beyaz renklidir. Erginler yumurtalarını, taze zeytin yapraklarının alt ve üst yüzeyine genellikle de damar boyunca bazen tek tek, bazen de guruplar halinde bırakırlar. Larva yumurtadan ilk çıktığı zaman sarı renkte olup, olgunlaştıkça koyu yeşile döner. Olgun larvanın boyu ise 20- 25 mm'dir. Olgun larvalar birleştirdikleri yapraklar arasında ağ örerek pupa (koza) olur. Fidan Tırtılı, kışı son dönem larva olarak toprak altında geçirir. İlk çıkış ve zarar meydana getirme zamanları bölgeden bölgeye değişiklikler gösterebilir. Genel olarak ilk kez Mayıs-Haziran aylarında görülür. Ancak bu aylar içinde görülen erginlerin sayısı oldukça az olup, genellikle ara konukçusu olan bitkileri tercih ederler. Ağustos, eylül ve ekim-kasım aylarında birbiri içine girmiş 2 döl ve 1 kısmi döl verir. Yabancı ülkelerde yapılan çalışmalarda, Zeytin Fidan Ttırtılının Akdeniz sahillerinde daha fazla döl verdiği (3-6 döl) saptanmıştır. Yeni çıkmış larvanın ilk tercihi, taze zeytin fidanları veya sürgünleridir. Zeytin fidan tırtılı 3. larva döneminden sonra çok oburca beslenmekte ve zeytin yapraklarının tamamını tüketmektedir. Özellikle son dönem larvanın zararı çok önemlidir. Larvalar, zeytin fidanlarının tüm taze sürgünlerini, zeytin ağaçlarının ise ertesi yıl meyve verecek yeni sürgünleri ile diğer sürgünlerini tamamen yemektedir. Larva popülasyonunun çok yüksek olduğu durumlarda ise, 3. larva döneminden sonra zeytinin ben düşme döneminde olgunlaşmamış meyvelerle de beslenirler. Larvalar, zeytin meyvelerinin kabuğunu kemirerek beslenmeye başlar ve meyve etini çekirdeğe kadar yemek suretiyle zarar yapar. Zeytin fidan tırtılı, ülkemizde zeytin yetiştirilen tüm alanlarda yayılış göstermektedir.

ZARAR ŞEKLI
Yumurtadan çıkan Zeytin Fidan Tırtılı larvaları, çıktıktan sonra taze bir yaprağın üzerine yerleşerek beslenmeye başlar. Yeni larvaların ilk tercihi, taze zeytin fidanları veya sürgünleridir. Zararlı üçüncü larva döneminden sonra aşırı oburca beslenmekte ve zeytin yapraklarının tamamını tüketmektedir. Larva dönemler içerisinde son dönem larvanın zararı çok önemlidir. Zararlılar, zeytin fidanının tüm taze sürgünlerini, ağacın ise gelecek yıl meyve verecek yeni sürgünleri ile diğer sürgünlerini tamamen yemektedir. Popülasyonunun çok yüksek olduğu durumlarda larvalar, üçüncü döneminden sonra zeytinin ben düşme döneminde olgunlaşmamış meyvelerle de beslenirler. Zeytin Fidan Tırtılı, zeytin meyvesinin kabuğunu kemirerek beslenmeye başlar ve zeytinin etini çekirdeğe kadar yemek suretiyle zarar verir. Zeytin fidan tırtılı, ülkemizde zeytin yetiştirilen tüm alanlarda görülebilmektedir.

MÜCADELESİ
Zararlının diğer konukçularının yok edilmesi, obur sürgünlerin kesilmesi, kış aylarında toprak sürümü ile larva popülasyonunun düşürülmesi mümkündür. Feromon tuzakları mayıs başında asılmalı (3 adet/hektar), haftada bir sayımları yapılarak ilk ergin uçuşu saptanmalıdır. Toplu çıkışın belirlenmesinden bir hafta sonra ruhsatlı ilaçlardan biri ile yapılacak ilaçlama ile çok başarılı kimyasal mücadele yapılır. Özellikle yeni dikilen fidanlar her sürgün döneminden önce mutlaka ilaçlanmalıdır. Yurt dışı kaynaklı araştırmalarda Bacillus Thuringiensis isimli bakterinin larvalar üzerinde etkili olduğu tesbit edilmiştir. Gerek duyulursa, ilacın etki süresine göre ilaçlama tekrarlanır. Organik tarım, iyi tarım yapanlar, kimyasal kullanmayan çiftçiler. Tuzak sayısını artırarak (3 adet/dekar) , bahçedeki erkek bireyleri yakalayarak yumurtaların döllenmesini engelleyebilirler. Bu şekilde zarar önemli ölçüde önlenmiş olur.