Baklagil tohum böcekleri
Bruchus spp.

BAKLAGİL TOHUM BÖCEKLERİ
Bezelye tohum böceği (Bruchus pisoru)
Bezelye tohum böceği (Bruchus pisoru)
Bakla tohum böceği (Bruchus rufimanus)
Mercimek tohum böceği (Bruchus lentis)
Fasulye tohum böceği (Acanthoscelides obtectus)
Börülce tohum böceği (Callosobruchus maculatu)
Ortadoğu mercimek tohum böceği (Bruchus ervi)
Akdeniz mercimek tohum böceği (Bruchus signaticornis)
Bakla tohum böceği (Bruchus rufimanus)
Mercimek tohum böceği (Bruchus lentis)
Ortadoğu mercimek tohum böceği (Bruchus ervi)
Akdeniz mercimek tohum böceği (Bruchus signaticornis)
Fasulye tohum böceği (Acanthoscelides obtectus)
Börülce tohum böceği (Callosobruchus maculatu)

BAKLAGİL TOHUM BÖCEKLERİ TANIMI VE YAŞAYIŞI
• Baklagil tohum böcekleri yıl içinde “tek döl veren türler”(Bezelye tohum böceği, Bakla tohum böceği, Mercimek tohum böceği, Ortadoğu mercimek tohum böceği, Akdeniz mercimek tohum böceği) ve “çok döl veren türler” (Fasulye tohum böceği, Börülce tohum böceği) olarak iki gruba ayrılır.
• Ortalama vücut uzunlukları 3-5 mm civarında, vücutları yassı, oval, basık, silindirik yapıda olup, genel renkleri açık kahverengi, grimsi ve siyah renklidirler.
• Vücutlarının üzeri tüy ve kıllarla kaplıdır.
• Tek döl veren tohum böceklerinin erginleri konukçularının çiçeklenme devresinde görülür ve doğada çiftleşerek yumurtalarını tohumları belirginleşmiş yeşil kapsüllere bırakırlar.
• Tohumun olgunlaşmasıyla birlikte tohumu terkederek, tarlada en yakın ağaç kabukları arasında, ambarda ise kuytu yerlerde veya çuval kıvrımlarında kışlar.
*Yılda bir döl verirler.
• Çok döl veren tohum böceklerinin erginleri yumurtalarını tarlada olgun kapsüllere, ambarda ise tohumlara bırakırlar.
• Bölgelere göre değişmekle beraber yılda ortalama 3-6 döl verirler.

BAKLAGİL TOHUM BÖCEKLERİ ZARAR ŞEKLİ
• Baklagil tohum böceklerinin larvaları, konukçuları olan baklagil taneleri içinde beslenmeleri süresince, oyuklar meydana getirerek tanenin besin değerini düşürdükleri gibi dışkı ve vücut artıkları ile de kirletirler.
• Çok döl veren türlerin devamlı üremeleri sonucu, delinmiş ve içinin büyük kısmı yenilerek besin değerlerini tamamen yitirmiş olan taneler, hayvan yemi ve gübre olarak dahi kullanılmazlar.
• Baklagil tohum böcekleri, larvaları beslenmeleri sonucunda tanelerde kalite, çimlenme gücü ve ağırlık kayıplarına neden olurlar.
• Bu şekilde zarar görmüş, iç ve dış piyasada önemli yeri olan baklagillerin, pazar değeri de düşer.

BAKLAGİL TOHUM BÖCEKLERİ ZARARLI OLDUĞU BİTKİLER
• Bezelye tohum böceği: Bezelye
• Bakla tohum böceği: Bakla ve fiğ
• Mercimek tohum böceği: Mercimek ve fiğ
• Börülce tohum böceği: Börülce, nohut, bezelye
• Fasulye tohum böceği: Fasulye, börülce, nohut, mürdümük

BAKLAGİL TOHUM BÖCEKLERİ MÜCADELE YÖNTEMLERİ
Kültürel Önlemler
•Ağır zarar görülen bölgelerde geç ekim yapılması önerilir.
•Hasat ve harmanın geciktirilmeden yapılarak ürünün, temizliği önceden yapılmış ambara çuvallar içinde alınmasına özen gösterilmelidir.
•Hasat sonrası tarlada kalan artıklar pullukla derine gömülmeli veya yakılmalıdır. Temiz tohumluk kullanılmalıdır.
•Tarladaki gerekli önlemleri alınmış ürün çuvallar içinde, temizliği yapılmış, ilaçlanmış, pencerelerine kafes telleri takılmış ambara yerleştirilir. Ayrıca ambara bulaşık ürün, çuval veya malzeme konulmamalıdır.

KİMYASAL MÜCADELE
•Tarlada ve ambarda olmak üzere iki ayrı mücadele dönemi bulunmaktadır.

TARLA İLAÇLAMASI:
Yılda tek döl veren baklagil tohum böceklerine karşı mücadelede, bitkiler çiçeklenme başlangıcında iken ve 10 gün sonra 2 ilaçlama yapılır.
Çok döl veren türlerden Fasulye tohum böceği ile bulaşık olduğu bilinen sahalarda fasulye çeşidi, gelişme durumu ve ekim zamanı göz önünde tutulmak kaydı ile alt kapsüller kuru oluma girer girmez önerilen ilaçlardan birisiyle 10-14 gün ara ile 2-3 ilaçlama yapılarak tarla dönemindeki zararlının bulaşması azaltılır.
Alt kapsüllerin kurumasından hasat ve harmana kadar geçen süre iyice hesaplanmalı ve ilaçlama aralıklarının ona göre ayarlanmasına dikkat edilmelidir.

BOŞ AMBAR İLAÇLAMASI:
İlaçlama her zaman yapılabilir. Ancak ambar boş iken ve ürün konulmadan 15-20 gün önce yapılması gereklidir.

KORUYUCU İLAÇLAMA:
Bu ilaçlama çok döl veren türlerin zararını önlemek amacıyla ve ürün ambara konulurken uygulanır.
Burada uygulanacak teknik, ilaçla ürünün homojen karışımını sağlayacak yeterlikte olmalıdır.
Bunun için küçük miktarlardaki hububat için ilaçlama bidonları amaca uygun olarak kullanılır. Bidon içine ilaçlanacak hububat ve yeterli ilaç konulduktan sonra bidon 4 - 5 dakika süreyle çevrilir. Bundan sonra ürün alınarak ambara
konulur.
İlaçlanacak ürün miktarı fazla ise birer tonluk partiler halinde ilaçlanır. Bu miktar hububat, uygun bir örtü üzerine dökülür. Yeterli miktardaki ilaç, yığın üzerine homojen bir şekilde dağıtılır. Daha sonra yığın kürekle 5 - 6 kez aktarılarak karışım sağlanır ve ürün ambara alınır.

ÜRÜN FÜMİGASYONU:
Hasattan önce bulaşma saptanmış baklagil tohumlarının hasattan hemen sonra çok döl veren tohum böceklerine karşı fümige edilmesi en uygundur. Şayet bu yapılmamış ise üründe zarar veya
zararlı görüldüğünde hemen fümigasyon yapılmalıdır.